به فرض كه ادعاى وى را بپذيريم ، بايد دانست كه طرق اين حديث مستفيض است و همديگر را تقويت مىكند . بنابراين ضعف برخى از رجال در بعضى از سندها اشكالى ندارد . 2 . اين روايت تأكيد دارد كه فرزندان عبد المطلب را كه چهل مرد مىشدند ، فراهم ساخت . روشن است كه هنگام نزول آيه انذار جمعيت فرزندان عبد المطلب به اين زيادى نبود . پاسخ : ظاهرا واژهء « عبد » افزودهء راويان است ، زيرا به تصريح شمارى از روايات ، آن حضرت ، بنى هاشم را دعوت كرد . « 1 » در برخى از روايات آمده ، بنى عبد المطلب و شمارى از بنى مطلب را دعوت كرد . « 2 » شايد امر بر راوى مشتبه شده و واژهء « عبد » را او افزوده باشد . چنين مواردى در روايات فراوان است . بنابراين از چنين خطايى لازم نمىآيد كه اصل واقعه دروغ باشد . از سوى ديگر پسران عبد المطلب ، ده نفر بودند و كوچك‌ترين آن‌ها در آن زمان شصت‌ساله بود . حال اگر فرزندانشان را به اين رقم اضافه كنيم ، چرا به چهل مرد نرسد ؟ ! ما احتمال مىدهيم كه شمارشان خيلى بيشتر از اين باشد . 3 . در حديث نقل مىشود كه هر يك نفر از حاضران به تنهايى بزغاله‌اى را همراه يك كوزه آب مىخورد . اين دروغ است ، زيرا در ميان بنى هاشم كسى به پرخورى شهرت نداشته است . پاسخ : مرحوم علّامه محمّد حسن مظفر چنين پاسخ داده است ؛ حد اكثر چيزى كه اثبات مىشود ، مبالغه يا اشتباه راوى در اين ناحيه روايت است ، امّا اصل روايت همچنان به قوّت خود باقى است و آسيبى به آن نمىرساند . از اين گذشته عدم معروفيت آن‌ها به پرخورى دليل بر عدم اتّفاق اين واقعه نمىباشد . خصوصا با عنايت به اين كه مطابق

--> ( 1 ) . سيره ابن كثير ، 1 / 459 ؛ مسند احمد ، 1 / 111 ؛ تاريخ يعقوبى ، 2 / 27 . ( 2 ) . الكامل فى التاريخ ، 2 / 62 .